Autyzm to pojęcie, które można usłyszeć coraz częściej, jednak jego znaczenie wciąż jest rozumiane przez niewielu. Dla niewtajemniczonych kojarzy się z niegrzecznym, wyobcowanym dzieckiem, z napadami złości i agresji. Autyzm to całościowe zaburzenie rozwoju, co ważne autyzm nie jest chorobą. Niesie on trudności w funkcjonowaniu we wszystkich obszarach życia, choć w różnym natężeniu. Nie ma dwóch takich samych osób z autyzmem, dlatego ciężko o klarowny obraz głębokości zaburzeń czy klasycznych oznak.
Pierwsze objawy można dostrzec już u kilkunastomiesięcznych dzieci, choć w tym okresie są często niezauważane bądź bagatelizowane. Będąc rodzicem warto zagłębić się w wiedzę na temat rozwoju i umiejętności dzieci do 2 roku życia – już w tym czasie można wychwycić alarmujące symptomy. Jeśli trafiłeś tutaj, ponieważ niepokoisz się rozwojem swojej pociechy, zauważyłeś coś co budzi Twoje wątpliwości – zaufaj swojej intuicji, sprawdź. Skonsultuj się z pediatrą, psychologiem. Jeśli masz dziecko w wieku 16-30 m-cy wizytę u specjalisty możesz poprzedzić bezpłatnym testem M- CHAT-R (dostępny np. tutaj http://ankieta.badabada.pl/). Wypełnij go rzetelnie – jego wyniki pozwolą na ocenę ryzyka wystąpienia zaburzeń ze spektrum u Twojego dziecka i mogą być wskazówką do podjęcia dalszych kroków.
Co może niepokoić?
Zachowania często dostrzegane u dzieci w spektrum:
- brak gaworzenia
- uboga mimika
- błądzenie wzrokiem, dziecko sprawia wrażenie nieobecnego
- brak reakcji na podawaną zabawkę czy przedmiot
- nieudane próby nawiązania kontaktu przez uśmiechanie się do dziecka, wypowiadanie jego imienia
- brak wyciągania rąk do opiekuna, często brak gestu wskazywania
- długotrwałe wykonywanie tej samej czynności (np. dziecko godzinami bawi się tą samą zabawką)
- wpatrywanie się w jeden punkt
- zainteresowanie powtarzającymi się czynnościami, przedmiotami wykonującymi monotonny ruch (jak wycieraczki samochodu, pralka, zegar, itp.)
- specyficzne zabawy, takie jak układnie ciągów z klocków, figurek, zabawa drzwiczkami od szafek
- preferowanie samotnej zabawy, brak zainteresowania relacjami z innymi dziećmi
- reakcje nieadekwatne do sytuacji (np. atak złości w reakcji zmianę trasy spaceru czy brak możliwości ubrania ulubionej bluzy)
- stereotypowe zachowania, np. machanie rączkami, manipulowanie palcami przed oczami, kręcenie się w kółko
Powyższa lista to jedynie przykłady, które mogą prezentować osoby w spektrum. Charakterystyczne dla autyzmu jest jednoczesne występowanie nieprawidłowości w obszarze zachowań społecznych, komunikacji oraz ograniczonych, powtarzających się wzorców aktywności oraz zainteresowań.